Co to jest libido i od czego zależy? Wyjaśniamy bez tabu

Libido to coś więcej niż „ochota na seks”. Sprawdź, od czego zależy popęd i dlaczego się waha – bez oceniania i bez tabu. Tylko na blogu Marie Bloom.

Czym właściwie jest libido, co to jest libido w praktyce i dlaczego nie ma jednej „normy”

Wokół ludzkiej seksualności narosło wiele mitów, a jednym z najbardziej krzywdzących jest przekonanie, że istnieje jeden, uniwersalny wzorzec „prawidłowego” popędu seksualnego. Czym tak naprawdę jest libido? W psychologii i medycynie pojęcie to określa ogólny popęd seksualny, czyli wewnętrzną motywację, potrzebę oraz energię do podejmowania aktywności seksualnej.

Warto jednak pamiętać, że libido to nie cyfra na skali ani stała wartość – to dynamiczny stan, który może drastycznie zmieniać się na przestrzeni życia, a nawet z dnia na dzień. U jednych osób potrzeba bliskości pojawia się codziennie, u innych kilka razy w miesiącu, a jeszcze inni (osoby w spektrum aseksualności) mogą nie odczuwać jej wcale, co również jest całkowicie naturalne. Kluczem do komfortu psychicznego jest zrozumienie własnego ciała i rezygnacja z porównywania się do nierealistycznych standardów narzucanych przez popkulturę.

Od czego zależy poziom libido?

Seksualność człowieka to skomplikowana układanka, w której biologia przeplata się z psychologią i otaczającym nas środowiskiem. Na to, jak silny jest nasz apetyt na seks, wpływa mnóstwo czynników, które można podzielić na kilka głównych kategorii.

Hormony, cykl i wiek

Biologia odgrywa fundamentalną rolę w regulowaniu naszego popędu. Głównym „paliwem” dla libido zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn jest testosteron, choć w grę wchodzą również estrogeny oraz progesteron.

• U kobiet poziom hormonów naturalnie faluje w trakcie cyklu menstruacyjnego – szczyt ochoty na seks często występuje w okolicach owulacji.
• Z wiekiem gospodarka hormonalna ulega przeobrażeniom (m.in. andropauza u mężczyzn czy menopauza u kobiet), co może prowadzić do spadku naturalnej produkcji hormonów płciowych.
• Nie bez znaczenia pozostają też hormony tarczycy oraz prolaktyna – ich rozregulowanie potrafi całkowicie wygasić ochotę na zbliżenia.

Sen, leki, używki i stan zdrowia

Nasze ciało potrzebuje odpowiednich warunków, by czerpać przyjemność z bliskości. Przewlekłe zmęczenie i brak snu drastycznie obniżają poziom energii, którą organizm woli przeznaczyć na podstawową regenerację niż na aktywność seksualną.

Negatywny wpływ na libido mają także niektóre grupy leków – najczęściej są to antydepresanty (głównie SSRI), leki przeciwnadciśnieniowe czy hormonalne środki antykoncepcyjne. Ponadto wszelkie przewlekłe schorzenia, ból, zaburzenia krążenia czy nadużywanie alkoholu i innych używek skutecznie gaszą seksualny zapał.

Stres, presja i rutyna

Psychika ma potężną moc blokowania lub stymulowania popędu. Kiedy żyjemy w ciągłym stresie, nasz organizm produkuje duże ilości kortyzolu i adrenaliny – hormonów walki lub ucieczki. W takim trybie przetrwania popęd seksualny sprowadza się na sam koniec listy priorytetów mózgu.

Presja odgrywania określonych ról w sypialni, kompleksy, nierozwiązane konflikty w relacji z partnerem oraz wkradająca się monotonia również skutecznie chłodzą atmosferę. Zamiast napięcia erotycznego pojawia się frustracja, której najlepszym antidotem bywa czasem szczera rozmowa lub urozmaicenie codzienności – na przykład poprzez jak podkręcić atmosferę w sypialni: kompleksowy przewodnik dla par.

Wahania libido — kiedy są naturalne, a kiedy warto się im przyjrzeć?

Warto podkreślić z całą mocą: fluktuacje libido są całkowicie normalnym elementem ludzkiego życia. Spadek popędu w okresach wzmożonej pracy, żałoby, choroby, opieki nad małym dzieckiem czy po prostu w trakcie gorszego samopoczucia psychicznego to zdrowa reakcja obronna organizmu. Nie oznacza to od razu kryzysu w związku czy utraty atrakcyjności.

Kiedy jednak wahania powinny budzić niepokój? Jeśli spadek libido pojawia się nagle, utrzymuje się przez dłuższy czas, jest źródłem osobistego cierpienia, frustracji lub wywołuje konflikty w relacji, warto poszukać przyczyny. Dobrym krokiem jest wykonanie podstawowych badań krwi (w tym poziomu hormonów tarczycy, prolaktyny i testosteronu) oraz konsultacja z lekarzem lub seksuologiem. Czasami wystarczy zadbać o siebie, zmienić nawyki, wyspać się lub przełamać rutynę, by na nowo odkryć radość z bliskości – na własnych zasadach i bez presji. Zrozumienie własnego ciała to pierwszy krok do satysfakcji.